Dołącz do czytelników
Brak wyników

Sporna portowa bocznica kolejowa. Kto może pobierać opłaty za wjazd na bocznice kolejowe portowych terminali kontenerowych?

BAZA WIEDZY | 17 marca 2020 | NR 3
52

Odpowiedź na pytanie, czy za sam wjazd wagonów kolejowych terminal kontenerowy położony w granicach portu morskiego może pobierać opłaty, budzi wiele kontrowersji. Zagadnienie to w dalszym ciągu stanowi przedmiot sporów pomiędzy portowymi terminalami kontenerowymi a licencjonowanymi przewoźnikami kolejowymi cargo. Terminale stanowczo twierdzą, że mogą pobierać przedmiotowe opłaty, podczas gdy stanowisko przewoźników kolejowych jest diametralnie odmienne. Dobrze zatem się stało, że rozstrzygającej odpowiedzi na powyższe pytanie udzielił Sąd Najwyższy w wyroku z 22 czerwca 2018 r. 

Każdego dnia na bocznice kolejowe kontenerowych terminali portowych wjeżdżają i wyjeżdżają tysiące wagonów kolejowych, które dostarczają lub odbierają kontenery. Możliwość przywozu i odwozu kontenerów z portowego terminalu kontenerowego jest kluczową kwestią dla każdego dysponenta ładunku lub jego spedytora. W bardzo dużej części proces ten odbywa się przy użyciu transportu kolejowego, którego dynamika w odniesieniu do przewozów intermodalnych, rok do roku, rośnie. 

Zarówno kontenerowe terminale portowe, jak i licencjonowani przewoźnicy kolejowi cargo działają na rynku regulowanym – ci pierwsi ustawą o portach i przystaniach morskich, ci drudzy – ustawą o transporcie kolejowym. Zaskoczenia nie może stanowić fakt, że w pewnych zakresach przepisy obydwu ustaw się pokrywają, skutkiem czego dochodzi do trudności w ustaleniu prawidłowej wykładni przepisów – 
co przecież jest kluczowe dla każdego praktyka rynku portowego czy kolejowego.

Oczywiste jest, że w opisanej sytuacji musiał powstać spór pomiędzy uczestnikami gry rynkowej o to, czy kontenerowy terminal portowy może pobierać od licencjonowanych przewoźników kolejowych opłaty za sam wjazd lub wyjazd wagonu kolejowego z bocznicy kolejowej, która znajduje się w dyspozycji portowego terminala kontenerowego.

Opłaty za usługi bierne oraz czynne – stanowisko przewoźników kolejowych

Przewoźnicy kolejowi prezentują stanowisko, zgodnie z którym kontenerowy terminal portowy może pobierać, w odniesieniu do bocznicy kolejowej, wyłącznie opłaty za „usługi czynne”, które polegają na „aktywnym” wykonywaniu jakiejś czynności w odniesieniu do wagonów kolejowych przewoźnika kolejowego. Najbardziej powszechnym przykładem tego typu opłat jest tzw. shunting, czyli przetaczanie wagonów kolejowych po bocznicy kolejowej portowego terminala kontenerowego, za którą ten ostatni może pobierać od przewoźników kolejowych opłaty.

Jednocześnie pogląd ten zakłada, że portowe terminale kontenerowe nie mogą pobierać opłat za „usługi bierne” polegające na umożliwieniu samego wjazdu przez wagony kolejowe przewoźnika kolejowego na teren bocznicy kolejowej, która znajduje się w dyspozycji portowego terminala kontenerowego. Podstawowym argumentem przewoźników kolejowych, spedytorów czy dysponentów ładunków przeciwko możliwości pobierania przez portowe terminale kontenerowe opłat za usługi bierne jest to, że przedmiotowe bocznice kolejowe stanowią element infrastruktury portowej, za korzystanie z której nie można pobierać żądać innych opłat niż opłaty portowe (tonażowa i przystaniowa) pobierane przez zarządy portów morskich. 

Bocznica kolejowa to nie infrastruktura portowa – stanowisko terminali

Odmienny pogląd w sporze z przewoźnikami kolejowymi prezentują portowe terminale kontenerowe, które stoją na stanowisku, że bocznice kolejowe, położone w granicach portów morskich, które znajdują się w ich dyspozycji, nie stanowią elementu infrastruktury portowej, o której mowa w ustawie o portach i przystaniach morskich. Nie będą one również fragmentem drogi bądź linii kolejowej w rozumieniu ustawy o transporcie kolejowym. Tym samym terminale kontenerowe są uprawnione do pobierania od przewoźników kolejowych opłaty, nie tylko za usługi czynne, ale również i bierne – 
czyli za sam wjazd i wyjazd wagonów kolejowych. Zdaniem terminali portowych, możliwość pobierania opłat za usługi bierne uzasadniona jest również tym, że terminale ponoszą koszty bieżącego utrzymania bocznicy kolejowej, utrzymując ją w stanie zdatnym do bezpiecznego korzystania.

„Interwencja” Urzędu Tra

...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy