Dołącz do czytelników
Brak wyników

RAPORT

7 października 2021

NR 5 (Wrzesień 2021)

Polska europejskim liderem intermodalnym? Jak wykorzystać dobre położenie Polski w przewozach intermodalnych?

0 3

Od kilku lat rosną w Polsce przewozy intermodalne. I nadal będą rosły, bo w ramach dywersyfikacji przewozów, w związku ze spadkiem wydobycia węgla i jego przewozów, transport intermodalny będzie przedmiotem szczególnej uwagi przewoźników – twierdzą specjaliści zajmujący się intermodalem.

Wyniki ostatnich lat pokazują, że Polska, tak jak Europa Zachodnia, USA, stawia na przewozy intermodalne. W okresie od przystąpienia Polski do UE kolejowe przewozy intermodalne wzrosły w Polsce z 282 tys. TEU w 2004 r. do 2137 tys. TEU w 2019 r., tj. aż prawie 8-krotnie. Obecnie udział przewozów intermodalnych w przewozach kolejowych stanowi 11%. Jednak daleko nam jeszcze do krajów UE i liderujących Stanów Zjednoczonych, gdzie udział intermodalu jest w okolicach 50%. 

POLECAMY

Zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem 

W przewozach kolejowych maleje udział towarów masowych, głównie węgla, który jeszcze niedawno miał prawie 50-proc. udział w kolejowych przewozach towarowych. To głównie efekt przyjętych przez kraje UE założeń polityki środowiskowej, w tym Polski, które w ramach Europejskiego Zielonego Ładu podejmują działania prowadzące do wyeliminowania użycia węgla kamiennego i brunatnego w energetyce na rzecz odnawialnych źródeł energii. W związku z tym następuje spadek przewozu ładunków masowych na rzecz ładunków kontenerowych. Druga dekada XXI w. charakteryzuje się wzrostem przewozów z wykorzystaniem intermodalnych jednostek ładunkowych, co świadczy, że transport zmierza w kierunku konteneryzacji. Na rozwój intermodalu wpływają także zmiany zachowań konsumenckich, następuje rozwój zakupów internetowych, e-commerce, rośnie potęga gospodarcza Chin, które zwiększają eksport i przewozy Nowym Jedwabnym Szlakiem, co przyczynia się do zwiększania zapotrzebowanie na szybki transport z wykorzystaniem kontenerów. Produkty dotychczas przewożone innymi środkami transportu z powodzeniem są transportowane z wykorzystaniem jednej zestandaryzowanej jednostki, jaką jest kontener.

Ponad 20 licencjonowanych przewoźników 

Jak podaje Urząd Transportu Kolejowego, masa towarów w kolejowych przewozach intermodalnych wzrosła w drugim kwartale tego roku do 6,8 mln t. Jest to aż ponad 21% więcej niż w drugim kwartale zeszłego roku. Od kwietnia do czerwca br. przewoźnicy kolejowi przewieźli prawie 450 tys. sztuk jednostek, co stanowiło ponad 743 tys. TEU. W porównaniu z drugim kwartałem 2020 r. liczba przewiezionych jednostek wzrosła o 19% (wg TEU o 24%), a udział według masy przewozów intermodalnych w rynku kolejowym osiągnął poziom 11%. 
– W ostatnich latach obserwujemy stały trend wzrostowy na rynku przewozów intermodalnych. Porównując pierwsze półrocze 2020 r. z pierwszym półroczem 2021 r., masa ładunków wzrosła o 2 mln t, a praca przewozowa o 0,3 mld tonokilometrów. Dobre wyniki transportu intermodalnego cieszą tym bardziej, że trwa Europejski Rok Kolei, który promuje kolej jako środek transportu przyjazny środowisku. Rozwój tej gałęzi transportu sprzyja realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu polegających na zmniejszeniu emisyjności w gospodarce, w tym w transporcie towarów – podkreśla dr inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego. 
Obecnie w Polsce kolejowe przewozy intermodalne realizuje 21 licencjonowanych przewoźników. Zdecydowanym liderem jest spółka PKP Cargo, która ma 30,7-proc. udział w polskim rynku intermodalnym. 
– Nie mam wątpliwości, że aby się dalej rozwijać, musimy ten wskaźnik stale zwiększać, by wypełnić lukę, zwłaszcza po przewozach węgla kamiennego, które po prostu będą spadać z racji tego, że energetyka będzie konsumować coraz mniej tego paliwa. Proces przechodzenia z przewoźnika dla przemysłu ciężkiego w operatora logistycznego jest systematycznie realizowany przez Grupę PKP Cargo m.in. dzięki rozbudowie terminala kontenerowego w Małaszewiczach, które leżą na Nowym Jedwabnym Szlaku oraz rozszerzeniu oferty połączeń intermodalnych. Obecnie realizujemy zakup 220 platform za 185 mln zł, przy dofinansowaniu unijnym na kwotę prawie 93 mln zł – informuje Czesław Warsewicz, prezes PKP Cargo, które pod względem udziału w rynku intermodalnym wyprzedza DB Cargo (11,69%) i PCC Intermodal 11,54%). Inna państwowa spółka PKP LHS ma 3,15-proc. udział w rynku i zajmuje miejsce w środkowej stawce. 

Statystyki jak kostium bikini

Niektórzy specjaliści twierdzą, że nie tyle w Polsce rosną przewozy intermodalne, co maleją ogólnie przewozy ładunków koleją i dlatego one rosną statystycznie, a nie rzeczywiście. Dariusz Stefański, prezes spółki PCC Intermodal, która dynamicznie zwiększa przewozy i udział w rynku, nie jest zadowolony z dynamiki statystycznego wzrostu przewozów intermodalnych. – Amerykański ekonomista Aaron Levenstein mówił, że statystyki są jak kostium bikini: to, co pokazują, jest sugestywne, ale to, co ukrywają, jest istotne. I chyba doskonale wiedział, co mówi. Z jednej bowiem strony nie ulega wątpliwości, że przewozy intermodalne rosną i dalej będą rosły. Natomiast pytanie jest o dynamikę tych wzrostów. Ponieważ w ubiegłym roku zanotowano znaczny spadek w sektorze masowych przewozów kolejowych, to tym samym statystyczny udział przewozów intermodalnych w przewozach kolejowych znacząco się poprawił, mimo że dynamika wzrostu w sektorze przewozów intermodalnych zdecydowanie spadła. Dane statystyczne są więc bardzo przydatne, pod warunkiem, że wiemy, jak je czytać i interpretować – zwraca uwagę prezes Stefański. Szef PCC Intermodal twierdzi, że przewozy intermodalne rosną, bo muszą, ale znacznie wolniej, niż powinny i do tego jest to „rozwój partyzancki”, bo trochę bez ładu i składu, na czuja i praktycznie bez żadnego wsparcia i zrozumienia ze strony administracji rządowej. – Niestety, do dziś nie dorobiliśmy się nawet jednoosobowego departamentu ds. rozwoju przewozów intermodalnych, nie ma więc nikogo na szczeblu ministerialnym, z kim można byłoby na ten temat rzeczowo i merytorycznie rozmawiać – narzeka i dodaje, że z punktu widzenia położenia geograficznego zaryzykowałby nawet twierdzenie, że znajdujemy się w najlepszym z możliwych miejsc i dzięki temu w europejskiej logistyce intermodalnej możemy, ale nie musimy, odgrywać bardzo istotną rolę. – Niestety, samo położenie nie jest gwarancją sukcesu. Trzeba jeszcze to położenie umiejętnie wykorzystać, a z tym niestety nie jest u nas najlepiej. Od lat nie mamy żadnej spójnej strategii rozwoju, ani tym bardziej stabilnej i długoterminowej polityki wsparcia sektora przewozów intermodalnych – zwraca uwagę. Ale jest już pierwszy zwiastun lepszego jutra, bo powstał już dokument…
...„Kierunki rozwoju transportu intermodalnego w Polsce do 2030 r. z perspektywą do 2040 r.”
 Dokument, będący jeszcze na etapie uzgodnień i konsultacji, powstał po trwającej od lat pomiędzy sektorem prywatnym a publicznym dyskusji, która dotyczy wykorzystania potencjału i stworzenia większych szans rozwoju transportu intermodalnego w Polsce. W prace nad tym dokumentem są zaangażowani fachowcy z Centrum Unijnych Projektów Transportowych, Ministerstwa Infrastruktury, Urzędu Transportu Kolejowego oraz przedstawiciele branży TSL, operatorzy intermodalni, zarządy portów morskich, przewoźnicy kolejowi, a także eksperci ze świata nauki. Wszystkie te podmioty podkreślają mocne strony systemu transportu intermodalnego w Polsce, związane m.in. z położeniem geograficznym na przecięciu głównych europejskich kolejowych korytarzy towarowych, w tym dostępie do Morza Bałtyckiego, modernizowanej w skali dotąd niespotykanej infrastrukturze kolejowej oraz dostępności środków UE na dofinansowanie transportu intermodalnego. Dokument zwraca uwagę na fakt, że w celu rozwoju kolejowych przewozów intermodalnych potrzebne jest zapewnienie ilościowej i jakościowej infrastruktury kolejowej: punktowej i liniowej, urządzeń do przeładunku intermodalnych jednostek ładunkowych, środków transportu, a także infrastruktury informatycznej oraz telematycznej. Obecnie długość eksploatowanych linii kolejowych wynosi 19,5 tys. km, z czego 12,7 tys. km to linie o znaczeniu państwowym. W krajowym transporcie lądowym do przewozu ładunków wykorzystywanych jest ok. 420 tys. ciągników siodłowych oraz ok. 88 tys. wagonów kolejowych różnych typów. W przewozach intermodalnych wykorzystywane są m.in. wagony-platformy do przewozu kontenerów i nadwozi wymiennych, wagony kieszeniowe do przewozu naczep siodłowych, a także wag...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • sześć numerów magazynu „Logistyka a Jakość”,
  • dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej,
  • dostęp do czasopisma w wersji online,
  • dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ... i wiele więcej!
Sprawdź szczegóły

Przypisy