Dołącz do czytelników
Brak wyników

ZARZĄDZANIE

4 lutego 2021

NR 1 (Styczeń 2021)

Okiem strony doradczej
„Badanie Rynku Doradztwa Logistycznego w Polsce 2020” – wnioski z drugiego etapu

Firmy specjalizujące się w doradztwie logistycznym nie mogą narzekać na brak zajęcia. Spośród tych, które wzięły udział w naszym redakcyjnym „Badaniu Rynku Doradztwa Logistycznego w Polsce 2020”, 60% tylko w ciągu ostatnich 12 miesięcy zrealizowało ponad 10 projektów doradczych z obszaru łańcucha dostaw. Jednocześnie, jak przyznają eksperci tych firm, rynek podmiotów świadczących profesjonalne usługi w tym zakresie jest stosunkowo niewielki, a konkurencja bardzo rozproszona. Jak oczami firm świadczących usługi doradztwa logistycznego wygląda ten rynek i jakie są dla niego perspektywy?

Najbardziej aktywne firmy doradztwa logistycznego to najczęściej średniej wielkości zespoły o zasięgu europejskim. Spośród tych, które zrealizowały w czasie minionego roku ponad10 projektów, połowę stanowią firmy zatrudniające od 15 do 
49 osób. Najczęściej (83,3%) posiadające polski kapitał. Nieco mniej (33,3%) jest w tym gronie firm dużych, w których pracuje ponad 50 osób, a tylko 16,7% to firmy mieszczące się w przedziale od 6 do 15 pracowników. 
Realizacją 4 lub 5 projektów w czasie ostatnich 12 miesięcy może się pochwalić 10% firm biorących udział w badaniu. Natomiast 30% respondentów zrealizowało w tym samym czasie 2 lub 3 projekty logistyczne. 

POLECAMY

Niszowa specjalizacja

Firm świadczących profesjonalne usługi doradztwa logistycznego jest na rynku niewiele. Oczywiście tego typu usługi są również oferowane przez operatorów logistycznych i dostawców sprzętu, ale grupa niezależnych jest bardzo wąska. Firmy, które wzięły udział w naszym badaniu, najczęściej są małymi lub średniej wielkości zespołami liczącymi od 6 do 15 pracowników (30%) lub od 15 do 49 (również 30%). Wszystkie z tych firm mają zasięg europejski lub międzynarodowy i zazwyczaj stoi za nimi polski kapitał. 

Odsetek większych firm, czyli zatrudniających powyżej 50 pracowników, wyniósł 20%. Również w tym przypadku były to firmy z polskim kapitałem, ale o zasięgu międzynarodowym. Dokładnie tyle samo było w badaniu firm najmniejszych, zatrudniających do 5 osób. 

Jeśli zaś spojrzymy na zasięg działania, to połowa pytanych odpowiedziała, że ich firma posiada zasięg międzynarodowy. Kolejne 30% koncentruje się na rynku europejskim, a 20% firm obsługuje przedsiębiorstwa na terenie Polski.

Niewielki rynek usług doradztwa logistycznego nie zwalnia działających na nim firm z sięgania po nowe narzędzia pracy. Aż 70% z nich korzysta z zaawansowanych narzędzi informatycznych służących do symulacji i wizualizacji procesów logistycznych. 

Zdecydowana większość firm oferuje swoje usługi nie tylko w języku polskim, ale również przynajmniej jednym języku obcym. Najczęściej jest to język angielski, którym władają pracownicy 80% firm. Nieco rzadziej można liczyć na pomoc w języku niemieckim (60% firm) lub rosyjskim (40%). Natomiast najmniejszą popularnością cieszą się francuski (20%), chiński (20%) i hiszpański (30%).

Marek Wierzbicki
Partner BinCode

W raporcie wystąpiła duża rozbieżność w zakresie prognozy zapotrzebowania na usługi doradcze w obszarze e-commerce. Istotnym czynnikiem, który mógł wpłynąć na ten wynik jest czas przeprowadzenia ankiety (listopad 2019 – maj 2020), czyli przed i po rozpoczęciu pandemii. Patrząc z perspektywy dnia dzisiejszego zainteresowanie logistyką e-commerce znacząco wzrosło zgodnie z przewidywaniami firm doradczych.

Równie duża rozbieżność pojawiła się przy ocenie skuteczności doradztwa. Wszystkie firmy doradcze były zadowolone z osiągniętego wyniku. A klienci już niekoniecznie. Podejrzewam, że jedną z możliwych przyczyn tej różnej oceny jest fakt, że klienci nie zawsze dobrze oceniają, gdzie leży rzeczywista przyczyna problemu i koncentrują się na obszarach, gdzie uwidaczniają się negatywne skutki.

Dość wysoką zgodność mamy za to w obszarze przyczyn zatrudnienia doradcy. Ale warto zwrócić uwagę na dwa punkty oceniane dość rozbieżnie: „niepewność co do trafności rozwiązań oferowanych przez dostawców produktów” oraz „niepewność co do gotowości organizacji na innowacyjne i zaawansowane rozwiązanie”. W obu przypadkach klienci widzą znacznie mniejsze zagrożenia niż firmy doradcze. Pierwsza rozbieżność oznacza, że klienci nie widzą niestety różnicy pomiędzy doradcą produktowym a doradcą niezależnym, nie związanym z żadnym konkretnym producentem, a to niedobrze. W drugim przypadku jest to przecenianie własnych sił organizacyjnych. Firmy doradcze mające za sobą znacznie większą liczbę wdrożeń niż poszczególni klienci są tu dużo ostrożniejsze.

Generalne wyniki raportu mogą według mnie świadczyć o tym, że firmy doradcze dzięki szerszemu spojrzeniu często wyprzedzają swoich klientów. Ale w końcu to chyba nie powinno dziwić.

Łukasz Jatta
Senior Principal, Partner Miebach Consulting

Badanie potwierdza nasze obserwacje rynku doradztwa logistycznego oraz wnioski, jakie wyciągamy ze współpracy z naszymi klientami na rynku polskim już od ponad dwudziestu lat. Zwróciłbym szczególną uwagę na trzy kwestie wynikające z analizy.

Pierwsza z nich dotyczy klientów najczęściej korzystających z usług doradców logistycznych. To przede wszystkim duże i średnie przedsiębiorstwa, gdzie występuje odpowiedni efekt skali związany z przepływami i gdzie usługa doradcza (podobnie jak inwestycja) po prostu spłaca się w zdecydowanie krótszym czasie niż w przypadku małych firm. Druga kwestia to charakterystyka profilu firmy doradczej.

Oprócz wysokich kompetencji i wiedzy, jaką powinien posiadać doradca, wyniki badania wskazały również na międzynarodowy charakter działalności doradczej. Doradca logistyczny musi posługiwać się najlepiej kilkoma językami obcymi, z uwagi na to, że wielu naszych klientów w Polsce zatrudnia kadrę zarządzającą z zagranicy albo właściciele przedsiębiorstwa są zagraniczni. Tu istotna jest też komunikacja z dostawcami sprzętu. Doradca musi dla swoich wymagających klientów szukać i sięgać po najlepsze rozwiązania wyposażenia, jakie istnieją na rynku. W tym celu potrzebuje się komunikować nie tylko z lokalnymi dostawcami, ale również tymi z zagranicy, a znajomość języków zdecydowanie ułatwia tę kwestię i przyspiesza realizację zadania.

W jakie narzędzia powinien być wyposażony doradca logistyczny? To trzecia kwestia. Z wyników badania można wyciągnąć wnioski, jak istotne są zaawansowane narzędzia informatyczne w pracy doradcy. Dzisiejsze projekty logistyczne są coraz bardziej kompleksowe, posiadają coraz więcej elementów automatyzacji. To powoduje, że zwykły Excel i Power Point nie wystarczają do projektowania cyfrowych łańcuchów dostaw. Aby dobrze doradzić, konieczne jest stosowanie profesjonalnych narzędzi informatycznych do planowania, symulacji i nadzorowania projektu.

Dla dużych

Jeśli natomiast chodzi o klientów firm doradczych, to są to zazwyczaj duże przedsiębiorstwa zatrudniające powyżej 250 osób. Takiej odpowiedzi udzieliło 80% respondentów. Pozostali zazwyczaj obsługują firmy zatrudniające od 50 do 249 osób. 

Najczęściej z usług doradczych korzystają firmy trudniące się handlem detalicznym oraz logistyką. Obie te odpowiedzi wybrało 80% pytanych. Nieco rzadziej po taką pomoc sięgają przedsiębiorstwa zajmujące się sprzedażą artykułów FMCG i spożywczych oraz branża odzieżowa. Na te sektory rynku wskazało 70% badanych. Na dalszych pozycjach znalazły się natomiast branże farmaceutyczna i automotive, które wskazała połowa ankietowanych ekspertów. Natomiast w 40% ankiet pojawiły się branże materiałów budowlanych i wykończeniowych, elektroniki i elektrotechniki, opakowań i papieru czy mebli i wyposażenia wnętrz.

Najrzadziej jako klienci firm doradczych wskazywane były przedsiębiorstwa z branż maszyn i urządzeń przemysłowych (20%), przemysłu metalowego i wydobywczego (20%), mediów (30%), przemysłu chemicznego (30%) czy materiałów biurowych i eksploatacyjnych (30%).

Jeśli natomiast rozpatrujemy pierwszy kontakt klientów z firmami doradczymi, to najwyraźniej największą rolę odgrywa tu zarząd przedsiębiorstwa. Według 50% przedstawicieli tych firm to właśnie zarząd odpowiada za inicjowanie kontaktu. Natomiast podjęcie ostatecznej decyzji należało do zarządu już w 90% przypadków. Na drugim miejscu znalazł się szef logistyki. O ile w przypadku inicjowania kontaktu jego rola jest równie znacząca co zarządu, bo wskazało na niego 40% badanych, to podjęcie ostatecznej decyzji należało do niego tylko w 10% przypadków.

Duże rozbieżności

Przedstawiciele firm doradztwa logistycznego twierdzą najczęściej, że konkurencja na tym rynku jest średnia, a same firmy różnią się między sobą znacznie poziomem usług, cen, zasięgiem czy posiadanym portfolio. Tak uważa połowa badanych. Kolejnych 20% respondentów uważa konkurencję za małą w sensie jakościowym, ponieważ ich zdaniem firmy znacząco różnią się od siebie poziomem usług, cen i kompetencji. Tyle samo osób zaznaczyło odpowiedź, że rozbieżność cenowa i kompetencyjna jest tak duża i kłopotliwa do sprawdzenia, że ocena jest mocno utrudniona. Natomiast 10% badanych jest ocenia konkurencję jako dużą w zakresie kompetencji firm doradczych, biorąc pod uwagę ich wielkość, posiadane zasoby czy zakres usług.

Na to samo pytanie znacznie trudniej było odpowiedzieć klientom firm doradczych. Ponad 34% pytanych wybrało odpowiedź, że rozbieżność cenowa i kompetencyjna jest tak duża i kłopotliwa do sprawdzenia, że ocena konkurencji jest mocno utrudniona.

Z kolei najpopularniejszą odpowiedź wśród firm doradczych wybrało niemal 27% badanych klientów. Określili oni konkurencję jako średnią, podkreślając, że firmy różnią się od siebie poziomem usług, cen, zasięgiem i portfolio. Nieco mniejsza grupa klientów, bo 23% i podobny odsetek firm doradczych (20%) uważa konkurencję za małą w sensie jakościowym, twierdząc, że firmy oferują dużą rozbieżność w jakości usług, cen i kompetencji. Za duży poziom konkurencji uznało z kolei 19% badanych klientów, ale ta odpowiedź w ogóle nie pojawiła się wśród przedstawicieli firm doradczych.

Zdaniem ekspertów z firm doradczych, klienci, wybierając partnera do projektu, przede wszystkim kierują się kompetencjami personelu firmy. Takiego zdania jest 90% badanych. Równie cenione ma być doświadczenie firmy doradczej (80%) i to zarówno to poparte wieloletnią działalnością, jak i referencjami. Także marka i specjalizacja w określonym zakresie usług (60%) znalazły się wśród często wybieranych odpowiedzi. Według 40% badanych znaczenie ma również wielkość firmy i możliwość zmierzenia efektów usług. Cena znalazła się na przedostatnim miejscu. Odpowiedź tę zaznaczyło 30% badanych, a 10% wskazało na możliwość skorzystania z dofinansowania.

W tym zakresie odpowiedzi przedstawicieli firm doradczych pokrywają się z wynikami ankiety przeprowadzonej wśród klientów. Najczęstszym kryterium wyboru partnera do projektu logistycznego było doświadczenie. Taką odpowiedź zaznaczyło 61,5% badanych. Kolejne popularne odpowiedzi dotyczyły posiadanych referencji (niemal 56%), kompetencji personelu (...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • sześć numerów magazynu „Logistyka a Jakość”,
  • dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej,
  • dostęp do czasopisma w wersji online,
  • dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ... i wiele więcej!
Sprawdź szczegóły

Przypisy