Dołącz do czytelników
Brak wyników

ZARZĄDZANIE

16 sierpnia 2022

NR 4 (Lipiec 2022)

Zarządzanie transportem i magazynem w dobie cyfryzacji - Cyfra dyktuje warunki

0 97

Zarządzanie łańcuchem dostaw dotyczy wszystkiego, co związane jest z jego obsługą, a także samym towarem, począwszy od surowych komponentów, aż po dostarczenie produktu finalnego do konsumenta. Przepływ informacji i produktów, jak również wymiana i współdzielenie danych pomiędzy klientem i sklepem bądź e-sklepem, magazynem, operatorem logistycznym, dostawcami czy kurierami usprawnić może w dużym stopniu cyfryzacja procesu zarządzania tymi procesami.

Łańcuchy dostaw, a zatem m.in. magazynowanie czy transportowanie towarów ulegają cyfryzacji. Usługi te są wieloetapowe i składają się z dość powtarzalnych procesów, a to sprawia, że by je usprawnić, aż prosi się o skorzystanie z dostępnych technologii informatycznych. Cyfryzacji może podlegać praktycznie każdy kluczowy element zarządzania łańcuchem dostaw: planowanie działań, pozyskiwanie dostawców, produkcja, dostawy i logistyka, jak również zwroty. Oprogramowanie dla logistyki ma na celu zarządzanie: produkcją, zapasami, obsługą towarów podczas przyjęcia, składowania, kompletacji i wydawania, a także magazynowaniem (według różnych strategii), pakowaniem, transportem i dostawą. Przepływ informacji na każdym etapie procesu powinien być nadzorowany i kontrolowany przez odpowiednie narzędzia pozwalające na „wyciąganie” informacji z systemu, weryfikację statusów dostaw, realizacji zamówień i przygotowywanie odpowiednich raportów pomagających efektywnie zarządzać przedsiębiorstwem. 

POLECAMY

W logistyce najczęściej wykorzystuje się oprogramowanie typu ERP – Enterprise Resource Planning (system do zarządzania przedsiębiorstwem), WMS – Warehouse Management System (system do zarządzania magazynem), WCS – Warehouse Control System (umożliwia zarządzanie operacjami urządzeń mechanicznych i kontrolowanie ich działania), a także SCM – Supply Chain Management (oprogramowanie do zarządzania łańcuchem dostaw). Sprawdza się również WES – Warehouse Execution System (hybrydowe rozwiązanie łączące podstawowe funkcje systemów WMS i WCS). Wiele firm przewozowych i operatorów logistycznych korzysta z TMS – Transportation Management System (zarządzanie transportem), dostępny jest też np. CRM – Customer Relationship Management (system do obsługi klienta, programy spedycyjne do obsługi przesyłek: lądowych, lotniczych, morskich oraz kurierskich). 

Jest się o co starać 

Z badań PwC wynika jednoznacznie, że digitalizacja i cyfryzacja ma pozytywny wpływ na dodatkowe dochody z inwestycji w łańcuch dostaw (ok. 8%). Dodatkowo zawirowania na rynku (m.in. w wyniku COVID-19) pokazały, jak krytyczne są: dostęp do dynamicznie zmieniających się danych, integracja z systemami dostawców, dywersyfikacja i zautomatyzowane zarządzanie ryzykiem. Pandemia niejako rozpędziła transformację cyfrową w wielu branżach, w logistyce pomogła przyspieszyć całą ścieżkę obsługi klienta, który w internecie kupował dużo więcej niż wcześniej i oczekiwał szybkich i sprawnych realizacji dostaw swoich zamówień. To sprawiło, że liderzy e-commerce, i tak już mocno zaawansowani w działaniach cyfrowych i wykorzystujący nowoczesne oprogramowanie, podczas pandemii jeszcze zintensyfikowali transformację, przenosząc operacje do „chmur”, inwestując w rozwiązania analityczne z zakresu Business Intelligence oraz robotyzację w magazynach (u siebie lub u współpracujących z nimi operatorów).

Wszystko to jednak nie zmienia faktu, że firmom w Polsce ciągle jeszcze brakuje np. zaawansowanych systemów, aby w pełni wykorzystać możliwości cyfrowej integracji. W ramach niedawnych badań zespół PMR zbadał takie obszary związane z transformacją organizacyjną, jak: integracja cyfrowa, skracanie łańcuchów dostaw czy zrównoważony rozwój (integracja cyfrowa usprawnia procesy, pozwala na szybszy przepływ informacji, sprawniejsze zarządzanie, lepszą integrację procesów biznesowych, trafniejsze prognozy i bardziej skuteczne reagowanie na potrzeby rynku). W badaniu zrealizowanym na zlecenie Dassault Systemes firma analityczna PMR przeanalizowała stopień integracji technologii cyfrowych w wielu obszarach, wykazując, że polskie firmy doceniają wprawdzie korzyści płynące z integracji cyfrowej, ale często brakuje im zaawansowanych narzędzi do pełnego wykorzystania jej potencjału. Według respondentów obszarami, które szczególnie zyskują na digitalizacji procesu projektowania, są: tworzenie dokumentacji (89%), poprawa komunikacji w firmie (78%) oraz umożliwienie prowadzenia procesów równolegle (74%). Tylko niewielka liczba respondentów przyznaje, że korzysta z zaawansowanych narzędzi wspomagających projektowanie i wytwarzanie.

W przyszłości korzyści ma być jeszcze więcej, a to m.in. za sprawą cyfryzacji kolejnych sektorów. Zarządzanie nośnikami stanie się prostsze np. dzięki tzw. interaktywnym, inteligentnym paletom. System iPAL pozwoli pozyskiwać dane o każdej palecie (dzięki przypisaniu numeru seryjnego), monitorując jej historię i określając jej cykl życia, a niejako przy okazji „wyłapując” z rynku uszkodzone nośniki. W magazynowaniu i transporcie, poza dotychczasową funkcją użytkową, paleta stanie się źródłem wielu informacji. System iPAL pozwoli pozyskiwać dane o pojedynczej palecie, dzięki przypisaniu każdej z nich numeru seryjnego, co umożliwi monitorowanie historii nośnika oraz określenie jej cyklu życia. Istotnym elementem będzie możliwość łatwiejszego niż dotąd wyłapywania uszkodzonych palet, które należy pilnie naprawić bądź usunąć z obiegu. Interaktywny nośnik pozwoli w prosty sposób pozyskiwać i przekazywać innym uczestnikom łańcucha dostaw niezbędne informacje na temat ładunku, zapewniając kontrolę warunków składowania i transportu. Paleta z kodem QR pozwoli ponadto uczestnikom systemu na rezygnację z dodatkowego etykietowania przesyłek (dzięki połączeniu numeru wysyłki towaru z ID palety lub ID palet z przesyłką). 
Już w niedalekiej przyszłości cyfryzacja będzie też pomocna w „sklejaniu” pękających łańcuchów dostaw. Eksperci Fraunhofera (zespół badawczy w Instytucie Matematyki Przemysłowej ITWM) pracują nad rozwiązaniami mogącymi przeciwdziałać wystąpieniu „wąskich gardeł” dostaw w ruchu towarowym. Eksperci zestawiają wszystkie zmienne dane w specjalny program, obejmujący triadę czynników: odporności, kosztów i ryzyka. Algorytmy obliczają optymalny kształt łańcucha dostaw, tak by nawet w sytuacjach zagrożenia mógł działać nieprzerwanie. Dwa z rozwiązań są praktycznie gotowe. OTD-NET służy do testowania i optymalizacji łańcuchów dostaw za pomocą symulatora sieci (od zamówienia do dostawy). – Używając różnych parametrów, możliwe jest dokładne modelowanie współpracy między partnerami łańcucha dostaw na komputerze – opowiada Marco Motta, szef inżynierii łańcucha dostaw z Fraunhofer IML. OTD-NET odwzorowuje konkretny łańcuch w całości i na poszczególnych poziomach (łącznie z planowaniem i przepływem informacji). Narzędzia potrafią analizować współpracę w szczególności pod kątem niezawodności i jakości dostaw, kosztów, ale też np. wszystkiego, co związane ze szkodliwym wpływem na środowisko. W symulacji brane są pod uwagę szczyty popytu, spadek sprzedaży na danym rynku, ale również takie scenariusze, w których produkcja może zostać z jakichś powodów zakłócona. CO-VERSATILE ma z kolei uodpornić europejski sektor wytwórczy, a także dystrybucję i magazynowanie na przyszłe pandemie (m.in. łańcuchy dostaw środków do ich przezwyciężania). Cyfrowy model symulacyjny uwzględnia przyszłe szczyty i wahania popytu, a także ryzyko dostawców. Model ten uwzględnia też ryzyko, jakie może występować po stronie dostawców (możliwości wytwórcze, dostępność środków, surowców itp.). Wszystko zestawiane jest z danymi dotyczącymi zdolności przewozowych, terminów realizacji zamówień, częstotliwości przewozów oraz możliwych ograniczeń dostaw. Firmy natychmiast otrzymują przegląd, z jakimi skutkami będą musiały się zmierzyć w danej sytuacji i kiedy to może nastąpić. 

Magazyn pod szczególną opieką 

Przykładem nowoczesnego podejścia do zarządzania łańcuchem dostaw jest stosowanie aplikacji cyfrowych w magazynie. Rozwiązania typu WMS (Warehouse Management System) pozwalają zazwyczaj obsługiwać zarówno magazyny automatyczne, jak i półautomatyczne czy manualne. WMS były niegdyś prostymi programami funkcjonalnymi. Dziś oferują użytkownikom szeroką gamę możliwości, poczynając od administrowania stanami magazynowymi, aż po tworzenie geografii magazynu czy grupowanie zleceń. Istotne są też monitorowanie działań, które podejmują w magazynie pracownicy, kontrola jakości, a także nadzorowanie zadań realizowanych z wykorzystaniem magazynowego sprzętu. Systemy tej klasy powinny stać się bardziej inteligentne, tzn. wspomagać operatorów w podejmowaniu i realizowaniu działań. Wykonanie z pozoru dość prostej czynności, jaką jest wydawanie towaru (do klienta wewnętrznego bądź zewnętrznego), niesie za sobą poniesienie kosztu. Koszt ten można zoptymalizować, aby czasy realizacji tych zadań były możliwe najkrótsze. Trzeba do tego zastosować szereg algorytmów wyznaczających „złote strefy” dla kompletowanych produktów. Wyznaczanie stref nie powinno następować jedynie, bazując na danych historycznych, ale także w oparciu o predykcję we współpracy z prognozą sprzedaży. Takie podejście pozwala na przemodelować magazyn, by z jednej strony zadania wykonywane były maksymalnie szybko, a z drugiej wszystko odbywało się łatwo, przy minimalizowaniu ryzyka ewentualnych błędów. 

Poza obsługą typowych procesów magazynowych (np. ewidencja) współczesne WMS-y potrafią wesprzeć także procesy załadunkowe, wydanie towaru, kompletację, skanowanie, etykietowanie, inwentaryzację… Dostawcy przywołują staty...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • sześć numerów magazynu „Logistyka a Jakość”,
  • dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej,
  • dostęp do czasopisma w wersji online,
  • dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ... i wiele więcej!
Sprawdź szczegóły

Przypisy