Dołącz do czytelników
Brak wyników

TEMAT NUMERU

14 lutego 2022

NR 1 (Styczeń 2022)

Rekonfiguracja łańcuchów dostaw. Jak Stany Zjednoczone wpadły w pułapkę Chin?

0 144

Pandemia brutalnie zweryfikowała łańcuchy dostaw budowane głównie z perspektywy najniższych kosztów i jak najkrótszych czasów dostaw, pomimo rozproszenia dostawców po całym świecie.

Offshoring pokazał swoje negatywne oblicze, okazało się, że transport może trwać trzy, cztery razy dłużej i kosztować blisko dziesięć razy więcej. Pod warunkiem, że fabryka na innym kontynencie ma co wysłać, że dotarły do niej surowce i opakowania, a załoga nie jest zdziesiątkowana chorobą lub izolacją.
Bardzo mocno dotknęło to przemysł motoryzacyjny i elektroniczny. Wzrost zapotrzebowania na półprzewodniki spowodowany pracą i nauką zdalną przekroczył możliwości produkcyjne skoncentrowane głównie w Azji. 
Z negatywnymi konsekwencjami pandemii zmaga się przede wszystkim biznes, chociaż o ile problemy z brakiem niektórych produktów doskwierają konsumentom, znajdującym się na końcu łańcucha dostaw, o tyle z konsekwencjami biznesowymi mierzą się producenci i dystrybutorzy stanowiący jego ogniwa. Okazuje się jednak, że są jeszcze inni interesariusze zainteresowani funkcjonowaniem łańcuchów dostaw – to rządy poszczególnych państw. W tym kontekście na uwagę zasługuje wszechstronny raport dotyczący łańcuchów dostaw przygotowany na zlecenie administracji Joe Bidena. Amerykanie dostrzegli, że łańcuchy dostaw zaprojektowane często jeszcze w XX w., bazujące na offshoringu, światowej siatce dostawców, zoptymalizowane kosztowo i napięte czasowo, w obliczu pandemii zagrażają bezpieczeństwu państwa i obywateli. 
Raport traktuje o uzależnieniu amerykańskich łańcuchów dostaw od Chin i kierunkach działań zmierzających do zmiany sytuacji, która jest niebezpieczna. Sto dni po zarządzeniu przeglądu amerykańskich łańcuchów dostaw przez administrację Joe Bidena ukazał się raport liczący 250 stron! Na pierwszy ogień analizie zostały poddane łańcuchy dostaw półprzewodników, baterii elektrycznych, metali rzadkich i farmaceutyków.

POLECAMY

Półprzewodniki

Jeśli chodzi o półprzewodniki, to dobrze działające łańcuchy dostaw wymagają ogromnych nakładów i zasobów. Ponieważ branża jest wysoce wyspecjalizowana i skoncentrowana geograficznie w Azji, katastrofa naturalna lub wywołana działaniami człowieka może spowodować ogromne zakłócenia w branży. Amerykańskie firmy produkcyjne wykorzystujące półprzewodniki są prawie całkowicie uzależnione od zagranicznych dostawców, a zakupy z Chin stanowią coraz większy odsetek. Firmy wykorzystujące półprzewodniki mogą spotkać w każdej chwili rozmaite ograniczenia handlowe spowodowane embargiem lub konfliktami z udziałem Chin. Poleganie w tak dużym stopniu na Chinach w kwestii podstawowego składnika prawie każdego nowoczesnego produktu technologicznego naraża Stany Zjednoczone na znaczne ryzyko. Dodatkowy element stanowi bezpieczeństwo i potencjalne wykorzystanie chipów do działań szpiegowskich oraz ryzyko kradzieży technologii i produkcji podróbek.
Rekomendacje, które znalazły się w raporcie, dotyczące tego obszaru, odnoszą się do wzmocnienia krajowego ekosystemu produkcji półprzewodników. Zalecenia sugerują działania legislacyjne, zachęty i inwestycje mające na celu wsparcie kluczowych sektorów – w tym sprzętu do produkcji półprzewodników, materiałów i gazów – oraz przemysłu wydobywczego w celu zrekompensowania wysokich kosztów operacyjnych w Stanach Zjednoczonych. Aby zwiększyć innowacyjność, Departament Handlu zaleca rządowi USA inwestowanie zasobów w badania i rozwój w małe i średnie przedsiębiorstwa, a także w firmy znajdujące się w niekorzystnej sytuacji w całym łańcuchu dostaw.

Baterie elektryczne o dużej pojemności

W przypadku baterii elektrycznych o dużej pojemności zagrożeniem jest niska produkcja krajowa i uzależnienie od zagranicy. Globalna produkcja minerałów, które są niezbędne do produkcji baterii o dużej pojemności – w tym litu, kobaltu, niklu i grafitu – zależy przede wszystkim od jednego kraju – Chin. Dodatkowo rafinacja tych minerałów jest zdominowana przez Chiny i Rosję. Zależność od potencjalnych przeciwników politycznych stanowi ogromne ryzyko w łańcuchu dostaw, ponieważ kraje te mogą wykorzystywać kontrolę rynku do ograniczania dostępu do materiałów niezbędnych do budowy wydajnych baterii. Wraz ze wzrostem popytu i trudnościami z dotrzymaniem tempa podaży, ceny baterii mogą w przyszłości gwałtownie wzrosnąć. Ponadto wszelkie podatki lub kary nakładane na produkty, których produkcja i dostawa wymagają dużej emisji CO₂, mogą prowadzić do zakłóceń związanych z rynkiem wtórnym. Jeśli taka polityka stanie się powszechna, w szczególności ceny chińskich produktów mogą gwałtownie wzrosnąć, stawiając amerykańskich producentów pojazdów elektrycznych w bardzo niekorzystnej sytuacji.
Rekomendacje amerykańskie w tym obszarze odnoszą się do stymulowania popytu na produkty końcowe, z wykorzystaniem produkowanych w kraju baterii o dużej pojemności. Ta rekomendacja koncentruje się na wspieraniu popytu w USA w sektorze transportu i usług użyteczności publicznej. W przypadku transportu Departament Energii zaleca: (a) przejście całej floty pojazdów rządu federalnego, jak również innych autobusów szkolnych i tranzytowych na pojazdy elektryczne, (b) udzielanie rabatów i ulg podatkowych dla konsumentów (z preferencją „Buy America”) oraz (c) wspieranie infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych w całym kraju. Jest także mowa o wspieraniu zrównoważonego krajowego wydobycia litu, odzyskiwaniu niklu i kobaltu, jak również współpracy z globalnymi sojusznikami w celu rozszerzenia globalnej produkcji i zwiększenia dostępu do dostaw.
 

Strategia Chin

Chiny od wielu lat budują w sposób przemyślany swoją pozycję strategiczną, rzucając wyzwanie Stanom Zjednoczonym. Jedną ze wdrażanych inicjatyw jest „Jeden pas, jedna droga”, polegająca na rozbudowie infrastruktury transportowej łączącej Chiny z krajami Azji Środkowej, Bliskiego Wschodu, Afryki i Europy. Doskonałym przykładem realizacji inicjatywy jest coraz intensywniej wykorzystywane kolejowe połączenie wiodące przez Rosję, Białoruś i Polskę oraz dalej do Europy Zachodniej. Jednak inicjatywa transportowa nie jest najważniejsza. Ma ona ułatwić transport produktów w...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • sześć numerów magazynu „Logistyka a Jakość”,
  • dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej,
  • dostęp do czasopisma w wersji online,
  • dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ... i wiele więcej!
Sprawdź szczegóły

Przypisy