Dołącz do czytelników
Brak wyników

ZARZĄDZANIE

6 czerwca 2022

NR 3 (Maj 2022)

Autonomia, relacyjność, kompetencje - Biznesowe bingo

0 52

Większość przedsiębiorców i menedżerów szuka odpowiedzi na pytanie, jak usprawnić procesy w łańcuchach dostaw. Dzieje się tak zwłaszcza teraz, w świecie po pandemii, która ujawniła długotrwałe wyzwania związane z efektywnym sposobem zarządzania dostawami. Wydaje się obecnie, że główną przeszkodą blokującą doskonalenie procesów zaopatrzeniowych, jest brak współpracy.

APQC (American Productivity & Quality Center) jest uznanym na świecie autorytetem w dziedzinie benchmarkingu, najlepszych praktyk, doskonalenia procesów i wydajności oraz zarządzania wiedzą (KM – Knowledge Management). W swoim niedawno opublikowanym raporcie „Top Six Obstacles to Improving Supply Chain Processes in 2022”, skupiającym się na corocznym badaniu priorytetów związanych z poprawą funkcjonowania łańcucha dostaw, APQC potwierdził, że głównym obecnie wyzwaniem jest poradzenie sobie przez specjalistów tego obszaru z „brakiem współpracy”. 
 

POLECAMY

Lista głównych wyzwań, opublikowana przez APQC, obejmuje:
  1. Brak współpracy między funkcyjnej i zewnętrznej – 46%.
  2. Przepisy/inne uwarunkowania, utrudniające wprowadzanie zmian – 38%.
  3. Niedostateczne zaangażowanie pracowników – 35%.
  4. Problemy z komunikacją – 34%.
  5. Przeszkody związane z technologią – 33%
  6. Zbyt duża ilość zmian – 32% 


Wiele organizacji „mówi o współpracy”, ale tak naprawdę „nic za tym nie idzie”.

Wylewanie fundamentów pod umowę relacyjną

Kluczowym aspektem, na który trzeba zwrócić uwagę już na samym początku tworzenia udanych umów relacyjnych, do czego namawia APQC, jest wylanie fundamentów pod przyszłą współpracę.

Wiemy już, że umowy z natury rzeczy są niekompletne. Wiemy również, że umowy powinny być zbudowane na przejrzystych i fundamentalnych kwestiach, dotyczących interakcji biznesowych.

Amerykańskie Narodowe Centrum Badań Gospodarczych (National Bureau of Economic Research) zaprezentowało najnowsze badania dotyczące sposobów przezwyciężania problematyki, związanej z niekompletnością umów. W publikacji możemy znaleźć informację, że tradycyjne podejścia do zawierania umów posiada pewne „wady wrodzone”, a „nowe podejście”, które przenosi „nieformalne podejście”, związane z szerokim wachlarzem norm społecznych na zapisy w umowie, może pomóc stronom ograniczyć zachowania oportunistyczne, tak charakterystyczne dla umów stricte transakcyjnych.

Wracając do niekompletności umów transakcyjnych: koncepcja ta nie jest nowa. Była ona kluczowa w prowadzonych przez wiele lat badaniach profesora Olivera Williamsona, laureata Nagrody Nobla z 2009 r. (za pracę w obszarze ekonomii kosztów transakcyjnych). Kierunek ten kontynuuje Oliver Hart, który również za pracę nad niekompletnymi umowami otrzymał Nagrodę Nobla (w 2016 roku). Obydwaj uczeni zwracają uwagę, że czynnik niekompletności może prowadzić do luk, błędnych interpretacji oraz konfliktu, a w efekcie do „agresji” i strat. 

Co ciekawe, większość przedsiębiorców i przedstawicieli kadry kierowniczej nigdy nie spotkało się z wynikami prac Olivera Williamsona, które dotyczą podstawowych, wręcz fundamentalnych praw, rządzących transakcjami i umowami biznesowymi. Budują więc swój biznes, który opiera się w coraz większym stopniu o współpracę z dostawcami oraz odbiorcami, nie rozumiejąc zasad rządzących tym obszarem, dynamiki towarzyszącej zmianom w zakresie relacji, wreszcie nie znając narzędzi, które mogłyby im pomóc uzyskiwać wyniki dużo lepsze od tych osiąganych w wyniku stosowania metod „tradycyjnych”.

Dla „osłody” w 2019 roku pojawiła się publikacja – „Przezwyciężanie niekompletności: znaczenie podstawowych zasad” (Overcoming Incompleteness: The Role of Guiding Principles”). Jest ona efektem współpracy wspomnianego Olivera Harta z Wydziału Ekonomii, Uniwersytet Harvarda oraz Davida Frydlingera, partnera zarządzającego szwedzkiej kancelarii prawnej Cirio. Wspólnie opracowali oni modele matematyczne i studia przypadków, w efekcie przenosząc aspekty ekonomii behawioralnej z teorii do praktyki biznesowej.

Opisując z jednej strony negatywne aspekty trwania przy dotychczasowych praktykach stosowanych do tworzenia umów biznesowych, z drugiej przekonują, że strony mogą ograniczyć straty poprzez włączenie zasad przewodnich (norm społecznych, takich jak lojalność i sprawiedliwość) do umowy formalnej. Dodatkowo – strony powinny połączyć zasady przewodnie z ustrukturyzowanymi mechanizmami komunikacji i zarządzania – również wbudowanymi w formalną umowę, aby zapewnić ten sam poziom zaangażowania stron.

Hart i Frydlinger wyjaśniają, że zasady przewodnie, będące podstawowymi normami społecznymi, mogą być „aktywowane” poprzez komunikację. Model opisuje „optymalny kontrakt”, a autorzy wyjaśniają, dlaczego ich zdaniem „standardowe rozwiązanie” nie sprawdzi się w praktyce, co wynika z behawioralnego uprzedzenia stron. Zasady lojalności i sprawiedliwości mogą okazać się najlepszym lub wręcz jedynym wyjściem z takiego impasu.

Do takich zasad przewodnich nurt Vested, którego przedstawicielem jest David Frydlinger, należą:

  • Zasada wzajemności – obie strony są „równomiernie” zaangażowane we współpracę, zobowiązuje firmy do uczciwej i zrównoważonej wymiany. Jeśli jedna strona akceptuje ryzyko biznesowe, druga musi być gotowa zrobić to samo. Jeśli jedna ze stron zobowiązuje się zainwestować czas i pieniądze w ważny projekt, druga strona musi być przygotowana na odwzajemnienie tego zobowiązania.
  • Autonomia – jakkolwiek cele biznesowe są wspólne, to jednak obydwie strony zachowują swoją niezależność, mogą podejmować niezależne działania, zwłaszcza w obszarze, za który „odpowiadają” (to dostawca jest „ekspertem” i to on powinien przychodzić z rozwiązaniami)
  • Szczerość, oparta na zaufaniu i transparentności. Zasadniczo szczerość i uczciwość zobowiązuje strony do mówienia prawdy, zarówno o faktach, jak i o swoich intencjach. Wynika z tego, że osoby i organizacje powinny natychmiast krytykować nieuczciwe działania. Jeśli bowiem nieuczciwość – a nie szczerość – stanie się normą społeczną w codziennej praktyce biznesowej, partnerstwo znajdzie się w tarapatach, a strony zaczną przejawiać zachowania oportunistyczne.
  • Lojalność, powiązana z otwartością – strony muszą postrzegać relację jako odrębną całość z własnym zestawem interesów, takich jak obniżanie kosztów, wspieranie innowacji i inwestowanie w rozwój.
  • Równość – każda firma jest sobie „równa”; żadna ze stron nie wykorzystuje swojej przewagi, nie dąż...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • sześć numerów magazynu „Logistyka a Jakość”,
  • dodatkowe artykuły niepublikowane w formie papierowej,
  • dostęp do czasopisma w wersji online,
  • dostęp do wszystkich archiwalnych wydań magazynu oraz dodatków specjalnych...
  • ... i wiele więcej!
Sprawdź szczegóły

Przypisy